Kwota wolna od potrąceń, czyli minimalna część wynagrodzenia, która musi pozostać pracownikowi po dokonaniu potrąceń, jest jednym z podstawowych mechanizmów ochrony wynagrodzenia pracownika.
Przedstawiamy zasady jej ustalania oraz wartości obowiązujące w 2026 roku.
Kluczowe fakty na 2026 rok
- Podstawa: Kwota wolna od potrąceń jest ściśle powiązana z minimalnym wynagrodzeniem za pracę.
- Pełny etat: Przy egzekucji długów niealimentacyjnych kwota wolna to 100% minimalnego wynagrodzenia netto.
- Zwolnienie z PIT: Osoby korzystające z ulgi „Zero PIT” (do 26. roku życia, seniorzy, rodziny 4+) mają wyższą kwotę wolną ze względu na brak zaliczki na podatek.
- PPK: Uczestnictwo w Pracowniczych Planach Kapitałowych obniża kwotę wolną (wpłata pracownika jest odliczana od wynagrodzenia netto).
Czym jest kwota wolna od potrąceń?
Prawo pracy przewiduje rozwiązania mające na celu ochronę pracownika przed nadmiernym obniżeniem jego wynagrodzenia w wyniku dokonywanych potrąceń.
Jednym z podstawowych mechanizmów tej ochrony jest kwota wolna od potrąceń. Oznacza ona minimalny poziom wynagrodzenia, który musi pozostać pracownikowi po dokonaniu potrąceń przez pracodawcę.
W praktyce stanowi granicę, poniżej której wynagrodzenie pracownika nie może zostać pomniejszone.
Kwota wolna od potrąceń pełni funkcję zabezpieczenia ekonomicznego pracownika.
Jej celem jest zapewnienie, że nawet w przypadku występowania zobowiązań finansowych część wynagrodzenia pozostanie do dyspozycji pracownika, tak aby mógł on pokryć podstawowe koszty utrzymania.
Oznacza to, że po dokonaniu dopuszczalnych potrąceń pracownikowi musi pozostać określona minimalna suma pieniędzy.
Mechanizm ten ma charakter ochronny, ponieważ ogranicza możliwość dokonywania potrąceń w taki sposób, aby nie pozbawić pracownika środków niezbędnych do życia.
Nawet w sytuacji prowadzenia egzekucji lub istnienia innych zobowiązań finansowych część wynagrodzenia pozostaje wyłączona spod potrąceń.
Wysokość kwoty wolnej od potrąceń jest uzależniona od rodzaju potrącenia. Zgodnie z art. 87¹ ust. 1 ustawy Kodeks pracy wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
2) 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi;
3) 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108.
Przy czym na mocy art. 87¹ ust. 2 tej ustawy jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty określone w § 1 ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych przepisy nie przewidują stosowania kwoty wolnej od potrąceń.
Odmiennie kształtują się kwoty wolne od potrąceń w przypadku potrąceń dobrowolnych dokonywanych za pisemną zgodą pracownika.
Zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy Kodeks pracy kwotą wolną od potrąceń jest minimalne wynagrodzenie za pracę – w przypadku potrącania należności na rzecz pracodawcy, oraz 80% tej kwoty – w przypadku potrącania innych należności.
Potrącenia dokonywane na podstawie art. 91 Kodeksu pracy mogą być stosowane dopiero po dokonaniu potrąceń obowiązkowych określonych w art. 87 Kodeksu pracy.
Kwoty wolne ustala się w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu dokonywania potrącenia.
Przy ich obliczaniu uwzględnia się wynagrodzenie po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat dokonywanych do Pracowniczych Planów Kapitałowych, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich finansowania.
Dzięki temu ochrona pracownika odnosi się do faktycznej kwoty wynagrodzenia pozostającej do jego dyspozycji.
Pracodawca nie może dowolnie wybierać kolejności spłacanych długów. Zgodnie z Kodeksem pracy, kolejność jest następująca:
- Świadczenia alimentacyjne.
- Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż alimentacyjne.
- Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi.
- Kary pieniężne (zgodnie z art. 108 KP).
| Wymiar czasu pracy | 100% (Zajęcia inne niż alimenty) | 90% (Kary pieniężne) | 80% (Potrącenia dobrowolne) | 75% (Zaliczki pieniężne) |
| 1/1 etatu | 3 605,85zł | 3 245,27zł | 2 884,68zł | 2 704,39zł |
| 3/4 etatu | 2 704,39zł | 2 433,95zł | 2 163,51zł | 2 028,29zł |
| 1/2 etatu | 1 802,93zł | 1 622,64zł | 1 442,34zł | 1 352,20zł |
Kwota wolna od potrąceń w 2026 roku
Wysokość kwot wolnych od potrąceń uzależniona jest m.in. od rodzaju potrącenia, wymiaru czasu pracy pracownika, stosowanych kosztów uzyskania przychodów, a także uczestnictwa w pracowniczym planie kapitałowym.
Zestawienie dotyczy okresu od 1 stycznia 2026 roku do 31 grudnia 2026 roku.
Pracownik, którego przychody ze stosunku pracy nie są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 oraz 152–154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT), niebędący uczestnikiem PPK.
Przy poziomie 100% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze czasu pracy 1/1 – 3.605,85 zł przy podstawowych kosztach i kwocie zmniejszającej podatek, 3.305,85 zł przy podstawowych kosztach i bez kwoty zmniejszającej podatek, 3.611,85 zł przy podwyższonych kosztach i kwocie zmniejszającej podatek oraz 3.311,85 zł przy podwyższonych kosztach i bez kwoty zmniejszającej podatek; przy wymiarze 3/4 – odpowiednio 2.787,39 zł, 2.487,39 zł, 2.793,39 zł i 2.493,39 zł; przy wymiarze 1/2 – odpowiednio 1.886,93 zł, 1.667,93 zł, 1.886,93 zł i 1.673,93 zł; przy wymiarze 1/3 – odpowiednio 1.257,95 zł, 1.121,95 zł, 1.257,95 zł i 1.127,95 zł.
Przy poziomie 90% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.245,27 zł, 2.975,27 zł, 3.250,67 zł i 2.980,67 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.508,65 zł, 2.238,65 zł, 2.514,05 zł i 2.244,05 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.698,24 zł, 1.501,14 zł, 1.698,24 zł i 1.506,54 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.132,16 zł, 1.009,76 zł, 1.132,16 zł i 1.015,16 zł.
Przy poziomie 80% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.884,68 zł, 2.644,68 zł, 2.889,48 zł i 2.649,48 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.229,91 zł, 1.989,91 zł, 2.234,71 zł i 1.994,71 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.509,54 zł, 1.334,34 zł, 1.509,54 zł i 1.339,14 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.006,36 zł, 897,56 zł, 1.006,36 zł i 902,36 zł.
Przy poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.704,39 zł, 2.479,39 zł, 2.708,89 zł i 2.483,89 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.090,54 zł, 1.865,54 zł, 2.095,04 zł i 1.870,04 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.415,20 zł, 1.250,95 zł, 1.415,20 zł i 1.255,45 zł; przy wymiarze 1/3 – 943,46 zł, 841,46 zł, 943,46 zł i 845,96 zł. Kolejność wariantów w każdym wymiarze czasu pracy jest taka sama: podstawowe koszty i kwota zmniejszająca podatek, podstawowe koszty i bez kwoty zmniejszającej podatek, podwyższone koszty i kwota zmniejszająca podatek, podwyższone koszty i bez kwoty zmniejszającej podatek.
Pracownik, którego przychody ze stosunku pracy nie są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 oraz 152–154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będący uczestnikiem PPK.
Przy poziomie 100% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.501,73 zł przy podstawowych kosztach i kwocie zmniejszającej podatek, 3.201,73 zł przy podstawowych kosztach i bez kwoty zmniejszającej podatek, 3.507,73 zł przy podwyższonych kosztach i kwocie zmniejszającej podatek oraz 3.207,73 zł przy podwyższonych kosztach i bez kwoty zmniejszającej podatek; przy wymiarze 3/4 – odpowiednio 2.708,30 zł, 2.408,30 zł, 2.714,30 zł i 2.414,30 zł; przy wymiarze 1/2 – odpowiednio 1.838,87 zł, 1.615,87 zł, 1.838,87 zł i 1.621,87 zł; przy wymiarze 1/3 – odpowiednio 1.225,91 zł, 1.086,91 zł, 1.225,91 zł i 1.092,91 zł.
Przy poziomie 90% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.151,56 zł, 2.881,56 zł, 3.156,96 zł i 2.886,96 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.437,47 zł, 2.167,47 zł, 2.442,87 zł i 2.172,87 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.654,98 zł, 1.454,28 zł, 1.654,98 zł i 1.459,68 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.103,32 zł, 978,22 zł, 1.103,32 zł i 983,62 zł.
Przy poziomie 80% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.801,38 zł, 2.561,38 zł, 2.806,18 zł i 2.566,18 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.166,64 zł, 1.926,64 zł, 2.171,44 zł i 1.931,44 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.471,10 zł, 1.292,70 zł, 1.471,10 zł i 1.297,50 zł; przy wymiarze 1/3 – 980,73 zł, 869,53 zł, 980,73 zł i 874,33 zł.
Przy poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.626,30 zł, 2.401,30 zł, 2.630,80 zł i 2.405,80 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.031,23 zł, 1.806,23 zł, 2.035,73 zł i 1.810,73 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.379,15 zł, 1.211,90 zł, 1.379,15 zł i 1.216,40 zł; przy wymiarze 1/3 – 919,43 zł, 815,18 zł, 919,43 zł i 819,68 zł. Kolejność wariantów pozostaje taka sama: podstawowe koszty i kwota zmniejszająca podatek, podstawowe koszty i bez kwoty zmniejszającej podatek, podwyższone koszty i kwota zmniejszająca podatek, podwyższone koszty i bez kwoty zmniejszającej podatek.
Pracownik, którego przychody ze stosunku pracy są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 oraz 152–154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niebędący uczestnikiem PPK.
Przy poziomie 100% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.773,85 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.830,39 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.886,93 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.257,95 zł. W tej części zestawienia nie występuje zróżnicowanie na podstawowe i podwyższone koszty ani na stosowanie lub brak kwoty zmniejszającej podatek.
Przy poziomie 90% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.396,47 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.547,35 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.698,24 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.132,16 zł.
Przy poziomie 80% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.019,08 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.264,31 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.509,54 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.006,36 zł.
Przy poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.830,39 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.122,79 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.415,20 zł; przy wymiarze 1/3 – 943,46 zł.
Pracownik, którego przychody ze stosunku pracy są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 oraz 152–154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będący uczestnikiem PPK.
Przy poziomie 100% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.677,73 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.758,30 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.838,87 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.225,91 zł. Również w tej części zestawienia nie występuje zróżnicowanie na podstawowe i podwyższone koszty ani na stosowanie lub brak kwoty zmniejszającej podatek.
Przy poziomie 90% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 3.309,96 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.482,47 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.654,98 zł; przy wymiarze 1/3 – 1.103,32 zł.
Przy poziomie 80% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.942,18 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.206,64 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.471,10 zł; przy wymiarze 1/3 – 980,73 zł.
Przy poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia po odliczeniach składkowo-podatkowych i wpłat do PPK kwoty wynoszą: przy wymiarze 1/1 – 2.758,30 zł; przy wymiarze 3/4 – 2.068,73 zł; przy wymiarze 1/2 – 1.379,15 zł; przy wymiarze 1/3 – 919,43 zł.
Częstsze pytania dotyczące potrąceń w 2026 roku
Ile komornik musi zostawić na koncie w 2026 roku?
W przypadku długów niealimentacyjnych, komornik musi zostawić pracownikowi zatrudnionemu na pełny etat kwotę równą minimalnemu wynagrodzeniu netto.
W 2026 roku dla pracownika z podstawowymi kosztami uzyskania przychodu i kwotą zmniejszającą podatek jest to 3 605,85 zł.
Czy kwota wolna obowiązuje przy alimentach?
Nie. Przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych ochrona wynikająca z kwoty wolnej od potrąceń nie ma zastosowania.
Komornik może zająć do 3/5 (60%) wynagrodzenia, niezależnie od jego wysokości.
Jak PPK wpływa na kwotę wolną od potrąceń?
Wpłaty do Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK) finansowane przez pracownika pomniejszają wynagrodzenie netto, co w konsekwencji obniża kwotę, która faktycznie pozostaje do dyspozycji pracownika po potrąceniu.
Artykuł przygotowany przez naszą specjalistkę Karolinę Szopę
Czytaj więcej
Usprawnij swoją pracę,
dołącz do nas!
Możesz prowadzić kadry i płace dla 2 pracowników za darmo bez ograniczeń.
Po przekroczeniu ilości pracowników lub dodaniu nowej firmy zastanów się nad zakupem licencji.