Prawidłowe ustalenie wymiaru czasu pracy stanowi punkt wyjścia do właściwego planowania czasu pracy pracowników.
Od jego prawidłowego obliczenia zależy zarówno prawidłowe sporządzenie harmonogramów czasu pracy, jak i zgodne z przepisami rozliczenie czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Błędne ustalenie wymiaru może prowadzić do naruszenia norm czasu pracy, w tym przekroczenia dopuszczalnych limitów lub nieprawidłowego udzielania dni wolnych.
W praktyce szczególne znaczenie ma uwzględnienie obowiązujących norm czasu pracy, liczby dni pracy oraz świąt przypadających w danym okresie rozliczeniowym.
Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których święta wpływają na obniżenie wymiaru czasu pracy lub wymagają odpowiedniego dostosowania rozkładu czasu pracy pracowników.
Przedstawiamy zasady ustalania wymiaru czasu pracy oraz sposób jego obliczania, wraz z praktycznym przykładem i zestawieniem wymiaru czasu pracy w 2026 roku.
Najważniejsze dane kadrowe na 2026 rok:
- Łączna liczba godzin: 2008 h (dla pełnego etatu).
- Liczba dni pracujących: 251 dni.
- Święta obniżające wymiar (w dni inne niż niedziela): 11 dni.
- Święta w sobotę (wymagające oddania dnia wolnego): * 15 sierpnia 2026 (Wniebowzięcie NMP),
- 26 grudnia 2026 (Drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia).
Wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym – zasady ustalania
Zasady dotyczące norm czasu pracy zostały określone w art. 129 Kodeksu pracy.
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 135-138, 143 i 144.
W każdym systemie czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy, okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 12 miesięcy, przy zachowaniu ogólnych zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.
Natomiast sposób ustalania wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym został określony w art. 130 Kodeksu pracy.
Przepis ten wskazuje mechanizm obliczania liczby godzin pracy przypadających do przepracowania w danym okresie, uwzględniający liczbę pełnych tygodni, dni pozostałych oraz świąt obniżających wymiar czasu pracy.
Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, ustalany zgodnie z art. 129 ust. 1, oblicza się:
1) mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie
2) dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.
Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Przy czym wymiar czasu pracy pracownika w okresie rozliczeniowym, ustalony zgodnie z art. 129 ust. 1, ulega w tym okresie obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy.
Wymiar czasu pracy nie jest uzależniony od przyjętego systemu czasu pracy ani od rozkładu czasu pracy pracownika.
Oznacza to, że zarówno system czasu pracy, jak i sposób planowania pracy w ramach harmonogramu nie wpływają na samą metodę jego ustalenia.
W każdym przypadku zastosowanie znajduje ten sam mechanizm wynikający z przepisów Kodeksu pracy. Rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony w postaci papierowej lub elektronicznej na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej 1 miesiąc.
Pracodawca przekazuje pracownikowi rozkład czasu pracy co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony ten rozkład.
W konsekwencji, niezależnie od tego, czy pracownik wykonuje pracę według stałego rozkładu, czy na podstawie zmiennego harmonogramu, wymiar czasu pracy ustala się według jednolitych zasad.
Oznacza to, że dni oraz godziny wykonywania pracy przez pracownika nie mają znaczenia dla ustalenia wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym.
Należy jednak podkreślić, że jednakowy sposób ustalania wymiaru czasu pracy nie oznacza zawsze identycznej liczby godzin do przepracowania przez każdego pracownika.
Ostateczny wymiar może ulec odpowiedniemu obniżeniu, w szczególności w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz w razie wystąpienia usprawiedliwionych nieobecności przypadających w dniach, które zgodnie z rozkładem czasu pracy były dla pracownika dniami pracy.
W praktyce prawidłowe planowanie czasu pracy zarówno przy stałych rozkładach, jak i przy zmiennych harmonogramach, powinno każdorazowo rozpoczynać się od poprawnego ustalenia wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym.
Dopiero na tej podstawie możliwe jest prawidłowe rozplanowanie czasu pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W jaki sposób oblicza się wymiar czasu pracy?
Wymiar czasu pracy ustala się według jednolitych zasad, niezależnie od tego, w jakim systemie czasu pracy pracownik wykonuje pracę oraz w jakie dni tygodnia wykonywana jest praca.
Obliczenie wymiaru czasu pracy polega na:
- pomnożeniu 40 godzin, stanowiących tygodniową normę czasu pracy, przez liczbę pełnych tygodni przypadających w danym okresie rozliczeniowym;
- dodaniu do otrzymanej liczby godzin 8 godzin za każdy dzień pozostały do końca okresu rozliczeniowego przypadający od poniedziałku do piątku;
- pomniejszeniu tak ustalonej liczby godzin o 8 godzin za każde święto przypadające w danym okresie rozliczeniowym w dniu innym niż niedziela.
Przykład 1
Aby ustalić wymiar czasu pracy dla pracownika zatrudnionego w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym w styczniu 2026 roku, w pierwszej kolejności należy obliczyć liczbę godzin przypadających na pełne tygodnie okresu rozliczeniowego.
W styczniu 2026 roku występują cztery pełne tygodnie (od 1 do 7, od 8 do 14, od 15 do 21 oraz od 22 do 28 stycznia), a zatem:
40 godzin × 4 tygodnie = 160 godzin.
Następnie do uzyskanego wyniku dodaje się godziny przypadające na dni pozostałe poza pełnymi tygodniami.
W analizowanym miesiącu są to dwa dni przypadające od poniedziałku do piątku, tj. 29 i 30 stycznia. Dzień 31 stycznia nie jest uwzględniany, ponieważ przypada w sobotę. W związku z tym:
160 godzin + (8 godzin × 2 dni) = 176 godzin.
W dalszej kolejności należy pomniejszyć otrzymany wynik o 8 godzin za każde święto przypadające w dniu innym niż niedziela.
W styczniu 2026 roku występują dwa takie święta: 1 stycznia (Nowy Rok) oraz 6 stycznia (Święto Trzech Króli), wobec czego:
176 godzin – (8 godzin × 2) = 160 godzin.
Ostatecznie wymiar czasu pracy w styczniu 2026 roku wynosi 160 godzin.
Przy ustalaniu wymiaru czasu pracy należy mieć na uwadze, że jest on zawsze wyznaczany dla całego przyjętego okresu rozliczeniowego, a nie dla jego części.
Oznacza to, że podstawą obliczeń nie jest pojedynczy miesiąc, lecz długość okresu rozliczeniowego obowiązującego danego pracownika.
W praktyce prowadzi to do rozróżnienia sposobu ustalania wymiaru w zależności od długości okresu rozliczeniowego.
W przypadku pracowników objętych miesięcznym okresem rozliczeniowym wymiar czasu pracy ustala się odrębnie dla każdego miesiąca, ponieważ każdy miesiąc stanowi samodzielny okres rozliczeniowy.
Natomiast gdy okres rozliczeniowy jest dłuższy, przykładowo obejmuje kilka miesięcy, wymiar czasu pracy oblicza się dla całego tego okresu rozliczeniowego, a nie odrębnie dla każdego miesiąca wchodzącego w jego skład.
Takie podejście wynika z przepisów Kodeksu pracy, które odnoszą wymiar czasu pracy bezpośrednio do okresu rozliczeniowego jako całości.
W konsekwencji prawidłowe ustalenie długości tego okresu ma kluczowe znaczenie dla poprawnego obliczenia liczby godzin pracy przypadających do przepracowania.
Święta w okresie rozliczeniowym a obniżenie wymiaru czasu pracy
Święta przypadające w okresie rozliczeniowym co do zasady obniżają wymiar czasu pracy o 8 godzin za każde z nich.
Przy ustalaniu wymiaru czasu pracy należy więc odjąć 8 godzin za każde święto występujące w danym okresie rozliczeniowym, o ile nie przypada ono w niedzielę.
Szczególnego uwzględnienia wymagają święta przypadające w sobotę, ponieważ w takim przypadku konieczne jest wyznaczenie pracownikowi innego dnia wolnego od pracy w danym okresie rozliczeniowym.
Należy mieć na uwadze, że święta przypadające w niedzielę nie wpływają na obniżenie wymiaru czasu pracy. Taką zasadę przewiduje art. 130 ust. 2 Kodeksu pracy.
Przy planowaniu czasu pracy na 2026 rok trzeba dodatkowo uwzględnić święta przypadające w sobotę. W 2026 roku będą to dwa dni: 15 sierpnia oraz 26 grudnia.
W obu przypadkach pracodawca powinien wyznaczyć inny dzień wolny od pracy, ponieważ święto przypadające w sobotę obniża wymiar czasu pracy, a jednocześnie należy zachować zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Przykład 2
Spółka zatrudnia pracowników w podstawowym systemie czasu pracy, w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym.
W sierpniu 2026 roku święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przypada w sobotę, która zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy stanowi dla pracowników dzień wolny z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Wymiar czasu pracy w sierpniu 2026 roku został obniżony o 8 godzin z tytułu tego święta. W celu zachowania przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy pracodawca wyznaczył dodatkowy dzień wolny od pracy w innym terminie, przypadającym w tym samym okresie rozliczeniowym, np. 14 sierpnia 2026 roku.
Oznacza to, że pracownicy, poza standardową liczbą dni wolnych wynikających z rozkładu czasu pracy, otrzymali dodatkowy dzień wolny rekompensujący święto przypadające w sobotę.
Analogiczna sytuacja występuje w grudniu 2026 roku, gdy drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia przypada w sobotę.
Wymiar czasu pracy w tym miesiącu również ulega obniżeniu o 8 godzin.
W związku z tym pracodawca jest zobowiązany do wyznaczenia innego dnia wolnego od pracy w ramach tego samego okresu rozliczeniowego, np. 24 grudnia 2026 roku.
W obu przypadkach dodatkowy dzień wolny powinien zostać udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym występuje święto, tak aby zapewnić zgodność z obowiązującymi przepisami dotyczącymi czasu pracy oraz zachowanie przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Święta obniżające wymiar czasu pracy w 2026 roku
W 2026 roku występuje 13 dni ustawowo wolnych od pracy. Dla celów SEO i LLM warto wyszczególnić dni, które obniżają wymiar pracy:
- 1 stycznia (czwartek) – Nowy Rok
- 6 stycznia (wtorek) – Święto Trzech Króli
- 6 kwietnia (poniedziałek) – Poniedziałek Wielkanocny
- 1 maja (piątek) – Święto Państwowe
- 3 maja (niedziela) – Święto Narodowe Trzeciego Maja (nie obniża wymiaru)
- 4 czerwca (czwartek) – Boże Ciało
- 15 sierpnia (sobota) – Wniebowzięcie NMP (obniża wymiar – wymagany dzień wolny)
- 1 listopada (niedziela) – Wszystkich Świętych (nie obniża wymiaru)
- 11 listopada (środa) – Narodowe Święto Niepodległości
- 25 grudnia (piątek) – pierwszy dzień Bożego Narodzenia
- 26 grudnia (sobota) – drugi dzień Bożego Narodzenia (obniża wymiar – wymagany dzień wolny)
Dni wolne za święta w sobotę w 2026 roku
W 2026 roku pracodawcy muszą wyznaczyć dwa dodatkowe dni wolne za święta przypadające w sobotę:
- Za 15 sierpnia 2026 (sobota).
- Za 26 grudnia 2026 (sobota).
Obowiązek udzielenia dodatkowego dnia wolnego wynika z tego, że sobota będąca dla pracownika dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy nie może zastępować święta.
Pracownik musi bowiem zachować zarówno obniżony wymiar czasu pracy z tytułu święta, jak i prawo do dnia wolnego wynikającego z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Z tego względu konieczne jest wyznaczenie innego dnia wolnego w danym okresie rozliczeniowym.
Dotyczy to przede wszystkim pracowników, dla których sobota jest standardowo dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Ta zasada ma znaczenie również w odniesieniu do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwłaszcza gdy wykonują pracę stale w tych samych dniach i godzinach.
Nawet jeżeli dla takich pracowników nie tworzy się typowych grafików, pracodawca powinien każdorazowo zweryfikować obowiązujący ich wymiar czasu pracy i odpowiednio dostosować rozkład czasu pracy do liczby godzin przypadających do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym.
Wynika to z ogólnej zasady obniżania wymiaru czasu pracy o święta przypadające w dni inne niż niedziela oraz z konieczności prawidłowego rozliczenia czasu pracy w okresie rozliczeniowym.
Wymiar czasu pracy w 2026 roku w ujęciu miesięcznym
Wymiar czasu pracy w 2026 roku dla pracowników zatrudnionych w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym, wykonujących pracę od poniedziałku do piątku, przy wolnych sobotach wynikających z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy:
- w styczniu oraz lutym wymiar czasu pracy wynosi po 160 godzin, przy 20 dniach pracy w każdym z tych miesięcy,
- w marcu wymiar wzrasta do 176 godzin, co odpowiada 22 dniom pracy,
- w kwietniu wynosi 168 godzin przy 21 dniach pracy,
- w maju ponownie występuje wymiar 160 godzin (20 dni pracy),
- w czerwcu 168 godzin (21 dni pracy),
- w lipcu wymiar czasu pracy jest najwyższy i wynosi 184 godziny, co odpowiada 23 dniom pracy,
- w sierpniu ponownie wynosi 160 godzin przy 20 dniach pracy,
- we wrześniu i październiku wymiar czasu pracy wynosi po 176 godzin (po 22 dni pracy),
- w listopadzie i grudniu ponownie po 160 godzin, przy 20 dniach pracy w każdym z tych miesięcy.
Łączny wymiar czasu pracy w 2026 roku wynosi 2008 godzin przy 251 dniach pracy.
Częste pytania pracowników 2026
Czy w 2026 roku przysługują mi dodatkowe dni wolne za święta w sobotę?
Tak. W 2026 roku dwa święta wypadają w sobotę: 15 sierpnia (Wniebowzięcie NMP) oraz 26 grudnia (Drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia).
Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy, każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.
Oznacza to, że za te dwa dni pracodawca ma obowiązek wyznaczyć inne dni wolne w tym samym okresie rozliczeniowym
Czy otrzymam wolne za święto wypadające w niedzielę?
Nie. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (art. 130 § 2 zdanie drugie), święto przypadające w niedzielę nie obniża wymiaru czasu pracy.
W 2026 roku dotyczy to 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja) oraz 1 listopada (Wszystkich Świętych). Za te dni pracownikom nie przysługuje dodatkowy dzień wolny.
Czy pracodawca może sam narzucić termin odbioru wolnego za święto w sobotę?
Tak. Decyzja o tym, kiedy pracownicy odbiorą wolne za święto przypadające w sobotę (np. za 15 sierpnia 2026), leży w gestii pracodawcy jako organizatora procesu pracy. Może on narzucić jedną datę dla całego zakładu pracy (np. ogłaszając 14 sierpnia dniem wolnym) lub pozwolić pracownikom na indywidualne składanie wniosków o odbiór wolnego w wybranym terminie.
Co dzieje się z wymiarem czasu pracy, gdy w danym miesiącu przebywam na zwolnieniu lekarskim?
Wymiar czasu pracy ulega obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności (np. L4, urlop wypoczynkowy), ale tylko w zakresie tych godzin, które zgodnie z Twoim grafikiem miały być przepracowane.
Jeśli więc zachorujesz w dniu, który i tak był dla Ciebie wolny zgodnie z harmonogramem, wymiar czasu pracy do przepracowania w danym miesiącu nie ulegnie dodatkowemu obniżeniu.
Jaki jest najbardziej i najmniej „pracowity” miesiąc w 2026 roku?
Pod względem liczby godzin do przepracowania:
- Najwięcej pracy: Lipiec 2026 (184 godziny, 23 dni robocze).
- Najmniej pracy: Styczeń, Luty, Maj, Sierpień, Listopad oraz Grudzień 2026 (wszystkie po 160 godzin, 20 dni roboczych).
Artykuł przygotowany przez naszą specjalistkę Karolinę Szopę
Usprawnij swoją pracę,
dołącz do nas!
Możesz prowadzić kadry i płace dla 2 pracowników za darmo bez ograniczeń.
Po przekroczeniu ilości pracowników lub dodaniu nowej firmy zastanów się nad zakupem licencji.